Home Nieuws en guides Blockchain en cryptocurrency, de toekomst
Blockchain, de uitvinding van de 21e eeuw! (Deel 2)

Blockchain en cryptocurrency, de toekomst

In de vorige special hebben we stilgestaan bij de geschiedenis van geld en hoe dit onze huidige financiële stelsel beïnvloedt. In deze special staan we stil bij de toekomst van blockchain.

Een simpele uitleg over blockchain

Veel mensen weten inmiddels wel dat cryptocurrency en blockchain iets met elkaar te maken hebben. Vraag je om iemand je dit uit te leggen, dan krijg je vage begrippen om je oren als een ledger, of cryptografie. Daardoor kan iedereen altijd alle transacties zien op de blockchain hoor je dan. “Top, en nu?”, heb je toen misschien gedacht? Want zo’n uitleg maakt het allemaal niet duidelijker natuurlijk. 

We gaan je de simpelste uitleg geven die je ooit hebt gehad. Daarvoor gebruiken we een voorbeeld. Het is goed om twee zaken alvast te onthouden.  

  1. Blockchain is een manier om informatie op te slaan.
  2. Informatie die is opgeslagen kan niet verwijderd worden.

We zijn in het kleinste land van de wereld. In het land wonen 4 mensen. Een visser, een houthakker, een boer en een timmerman. Ondanks dat het een klein land is hebben ze afspraken gemaakt over hoe ze handel drijven. Dat gebeurt alleen als ze met z’n vieren bij elkaar zijn. Afspraken worden vastgelegd door deze in vier stenen te krassen. Wat in de steen is gekrast moet door de andere drie goedgekeurd worden. De stenen bevatten daardoor exact dezelfde informatie. Elk van hen bewaart één van deze stenen thuis.

Na een slechte oogst heeft de boer geen werk voor de timmerman. Ook de houthakker heeft minder werk. Ze besluiten het op een akkoordje te gooien en krassen in hun 3 stenen dat de visserman hen elk een vis moet geven. Ze komen bij elkaar en vragen de visser naar hun eten. Hij toont zijn steen en laat zien dat die ruil nooit is vastgelegd. De deal gaat niet door, maar de visser besluit om ze wel de vissen te lenen. In ruil voor hun graan, hout en een nieuwe hengel op een later moment. Iedereen gaat akkoord en de afspraken worden vastgelegd in de verschillende stenen.

Dit is in essentie hoe blockchain werkt. Hoe gemaakte afspraken worden vastgelegd en opgeslagen is wat we een blockchain protocol noemen. In dit voorbeeld moet men bij elkaar komen, afspraken vastleggen door ze in stenen te krassen én goedkeuren. Ook een ander element komt gelijk aan bod. Informatie wordt niet op één plek opgeslagen, maar verdeeld over meerdere plekken. Dit is wat men bedoelt als men over het decentrale karakter van blockchain of Bitcoin praat. 

Daarnaast is ook een ander onderdeel cruciaal voor de werking van blockchain. Informatie die is vastgelegd kan niet verwijderd worden. Daardoor kon de visser aantonen dat de afspraak nooit was gemaakt. Wanneer men praat over een gedeelde ledger is dit wat er bedoeld wordt. Iedereen heeft een eigen kopie. De informatie staat niet op maar één plek opgeslagen. 

Hopelijk heeft het voorbeeld het een en ander duidelijk gemaakt. Blockchain is dus minder lastig om uit te leggen dan veel mensen denken. Maar is in werkelijkheid – gelukkig – wel wat ingewikkelder dan ons voorbeeld. Ben je benieuwd hoe dit precies zit? Lees dan de uitleg hoe blockchain werkt.

Er is nog een belangrijk onderscheid dat we moeten maken. Blockchain en cryptocurrencies zijn niet hetzelfde. De beste manier om dit uit te leggen is door blockchain te zien als het besturingssysteem van je telefoon: Android of iOS. Terwijl je Bitcoin of een andere cryptocurrency kan je zien als een app die draait op je besturingssysteem.

Het moge duidelijk zijn. Blockchain is een bijzondere manier om informatie op te slaan en te gebruiken. Door de manier hoe dit gebeurt is blockchain uitermate geschikt om zaken te valideren. Die validatie kan op heel verschillende manieren gebeuren.

  • Is een kunstwerk echt?
  • Ben je wie je zegt dat je bent?
  • Hoe is de betalingsgeschiedenis van iemand?
  • Is de kilometerstand van een auto betrouwbaar?

Voorheen accepteren we een bepaalde mate van onzekerheid. We gingen van betrouwbaarheid uit, maar met de komst van blockchain weten we dit zeker.

blockchain toekomst

Hoe gaat blockchain - en cryptocurrency - onze toekomst beïnvloeden?

De briljante eigenschappen van blockchain zijn nu duidelijk. Maar de toepassing hiervan? Die gaat verder dan alleen het aantonen van betalingen. Veel verder zelfs. Blockchain is een manier om informatie en spelregels vast te leggen. Wat die zijn maakt eigenlijk niet uit.

Hoe toon je aan dat je je eigenaar van iets bent? Meestal gebruik je hier een aankoopbewijs voor. Dit aankoopbewijs komt in vele vormen. Een bonnetje dat je in de supermarkt krijgt, een factuur van je tandarts, een tenaamstelling voor een auto of de overdracht van een huis bij de notaris.

Maar wat als je niet kan aantonen wie jij bent? Geen paspoort, legitimatie of andere vorm van identificatie? In Nederland of andere ontwikkelde landen een klein probleem, maar wereldwijd hebben meer dan 1 miljard mensen officieel geen identiteit. Ze zijn simpelweg nooit geregistreerd.

Zonder legitimatie of bankrekening is de wereld klein. Eigendom aantonen buiten je eigen vertrouwde omgeving is onmogelijk. Een schuldbekentenis van iemand die officieel niet bestaat? Waardeloos. Maar als je dit om zou kunnen draaien? Door het gebruik van een digitaal adres (wallet) kan je aantonen dat je maandelijks betaalt voor een huis, salaris ontvangt en vermogen hebt. Geld lenen voor het oprichten van een kleine onderneming zou ineens mogelijk worden! Simpelweg vanwege de mogelijkheid om eigendom en transacties aan te tonen. 

Wij praten in de westerse wereld voornamelijk over de waarde van Bitcoin. Of misschien net één stap verder over cryptocurrency. We staan maar weinig stil bij de echte waarde van blockchain. Dat komt omdat het lastig is een voorstelling te maken van de toepassing ervan. Maar, daar gaat de komende jaren absoluut verandering in komen.

Door de opkomst van internet in de jaren ‘90 kreeg iedereen eenvoudig toegang tot informatie. Blockchain zet daarbij de volgende stap. In de toekomst weten we of de informatie die we krijgen betrouwbaar, gevalideerd en legitiem is. Je zou blockchain dus eigenlijk kunnen zien als een ultieme vorm van de digitale notaris. Zonder de kosten én internationaal geaccepteerd.

Blockchain is een manier om informatie op te slaan

Blockchain als betaalmiddel

De toepassing van cryptocurrency is inmiddels duidelijk. Geen tussenkomst van banken. Alle transacties eenvoudig kunnen aantonen en de geloofwaardigheid van iemand is voortaan onomstoten. Transacties en betalingen zijn niet langer afhankelijk van gereguleerde organen zoals banken. Maar blockchain heeft meer toepassingen dan dat. Momenteel wordt blockchain al op veel plekken ingezet. En dat gaat de komende tijd alleen maar verder groeien.

Iedereen is inmiddels bekend met fiat-geld, het geld dat je op je bankrekening krijgt van je werkgever of betaald krijgt door klanten. Maar cryptocurrency en Bitcoins? Dat is net even wat anders. Toch?

Het lijkt misschien alsof er enorme verschillen zijn tussen cryptocurrency en fiat-geld. Maar in de praktijk valt dit wel mee. Ja er zijn verschillen, maar ook veel overeenkomsten. 

Zowel met cryptocurrency als met fiat-geld kan je betalen. Je kan vermogen opslaan en het kan in beide gevallen gebruikt worden om de waarde van iets uit te drukken. Daarnaast zijn allebei de valuta’s digitaal. Zoals eerder aangegeven: het grootste gedeelte van de euro’s die je maandelijks verdient of uitgeeft heb je nooit fysiek in je handen gehad. En het belangrijkste? Dat is dat zowel crypto valuta’s als fiat-geld afhankelijk zijn van het vertrouwen in het systeem. Dat is uiteindelijk essentieel voor de waarde ervan.

Maar er zijn ook grote verschillen. Wellicht zijn die inmiddels al enigszins duidelijk. Zo wordt fiat-geld centraal gereguleerd door centrale banken. Bitcoin en andere cryptocurrency niet. Dat vindt decentraal plaats. Fiat-geld wordt uitgegeven door de centrale banken, maar Bitcoin wordt uitgegeven door het goedkeuren van transacties op de blockchain – minen. In het geval van Bitcoin is er geen sprake van inflatie. Er is een vaste hoeveelheid in omloop. En die hoeveelheid is absoluut. Er kunnen niet meer dan 21 miljoen Bitcoins op de markt komen. Voor veel andere cryptocurrencies werkt dit op eenzelfde manier. Maar er zijn uitzonderingen hierop, of crypto’s met een veel hoger maximum. 

Hoe transacties werken is een ander groot verschil. Voor het overmaken van geld naar een andere bankrekening zijn banken nodig. Bovendien kunnen dergelijke betalingen enige tijd kosten. Zakelijke transacties die in het weekend plaatsvinden worden vaak pas op de eerste werkdag verwerkt. In het geval van cryptocurrencies is dat niet het geval. Een transactie in cryptocurrencies wordt vastgelegd in de blockchain. Daardoor zijn transacties supersnel verwerkt. Ook in het weekend. Of op feestdagen. 

Door niet langer afhankelijk te zijn van banken zijn cryptocurrencies ook voor iedereen toegankelijk. Bij banken werkt dat anders. Kan je je niet legitimeren dan is het onmogelijk om een bankrekening te krijgen. Bij cryptocurrencies werkt dat anders. Iedereen met een wallet – een soort digitaal adres – kan Bitcoin en andere cryptocurrencies ontvangen en verzenden. Daardoor zorgen cryptocurrencies ervoor dat iedereen met een internetverbinding er gebruik van kan maken. Dus ook de 1,7 tot 2,5 miljard mensen die nu wereldwijd geen toegang tot een bankrekening hebben. Vaak hebben deze mensen geen bankrekening vanwege praktische zaken. Een bank die te ver weg, geen identificatie of omdat het papierwerk wat komt kijken bij het openen van een bankrekening complex is.

Toegegeven, het klopt dat betalingen door middel van cryptocurrency illegale praktijken kunnen faciliteren. Maar daarin verschilt het niet van cash-geld. Waarin het wel verschilt is dat financiële transacties niet met meerdere personen tegelijk aan kunnen worden gegaan. Fiat-geld bezit deze eigenschap niet. Een crypto-transactie is namelijk afgerond als het verwerkt is in de blockchain. Daardoor weet iedereen dat dit heeft plaatsgevonden. Wat dit in de praktijk betekent? Als je met iemand een overeenkomst aangaat kun je daadwerkelijk zien of iemand jouw ook kan betalen. En dat is een groot voordeel voor het vertrouwen in een valuta.

Dit is één van de grootste voordelen van cryptocurrencies. Maar ook één van de weinige nadelen. Alle transacties zijn transparant. Heb je geld overgemaakt naar adres dan kan je alle transacties vanuit dat adres ook volgen. Er is dus sprake van enige anonimiteit, maar het is niet zo dat er verdachte transacties niet achterhaald zouden kunnen worden. De eigenaar van een wallet is anoniem, maar het adres niet. 

Maar daarmee zijn we er nog niet. We hebben al eerder stilgestaan bij inflatie. Daarmee kan een overheid dus invloed uitoefenen op de waarde van geld en daarmee jouw vermogen. Bij cryptocurrencies is dit niet het geval. Maar er is ook nog een ander groot voordeel. En dat voordeel wordt pas echt duidelijk in landen waar sprake is van een meer dictatoriaal regime. Transacties kunnen niet ongedaan worden. Je geld is dus veilig. Wil de overheid een bankrekening blokkeren dan kan dat. In het geval van een crypto-wallet niet. Jouw geld is echt jouw geld. Je ziet dan ook dat de adoptie van cryptocurrencies in veel landen met zwakkere traditionele valuta of die geteisterd worden door oorlogen veel verder is. Hier begonnen we het verhaal al even mee. Necessity is the mother of inventions. Het blijkt ook hier maar weer. 

Andere voordelen van blockchain

De voordelen op gebied van financiën zijn inmiddels duidelijk. Maar er zijn ook andere toepassingen van blockchain dan cryptocurrency. Die toepassingen zullen de komende jaren steeds duidelijker worden en de voordelen van cryptocurrency en blockchain gaan een dagelijks onderdeel worden van ons leven – waar ze dat nu nog niet zijn.

Blockchain als middel van identificatie

In deel 1 schreven we al even over de uitdaging van identificatie en waarom dat belangrijk is om kredietwaardig te zijn. Wereldwijd zijn er meer dan een miljard mensen die onidentificeerbaar zijn. Ze hebben daardoor vaak niet altijd toegang tot systemen als zorg, bankzaken of een paspoort. 

Zonder de mogelijkheid om je te identificeren zijn veel deuren gesloten. Maar, blockchain maakt het mogelijk om je te identificeren. Jouw gegevens kunnen worden opgeslagen en transacties uit het verleden tonen jouw geloofwaardigheid aan. Daarmee gaan deuren open voor deze groep. 

Denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheid om een lening te krijgen, zodat iemand een onderneming kan starten. Of de mogelijkheid om een stuk grond te kopen en een huis te bouwen. 

Door blockchain te gebruiken als identificatie én bezit aan te tonen in de vorm van non-fungible tokens (NFT’s) kan iemand die niet in staat is zich traditioneel te identificeren toch een normaal leven opbouwen. 

Blockchain om informatie veilig op te slaan

De essentie van blockchain ligt in de manier hoe informatie wordt opgeslagen én ontcijferd. Dat zit zo. Iemand die je emailadres en wachtwoord heeft kan op jouw email inloggen. Daardoor heeft iemand toegang tot veel gegevens. Dit concept wordt op veel plekken gebruikt in de vorm van een username en paswoord. Bij blockchain werkt dit anders.

De informatie die wordt opgeslagen in de blockchain is versleuteld (encrypted). Om de informatie te kunnen inzien én wijzigen heeft iemand de ontcijferings-sleutel nodig. Dit kan je het beste vergelijken met reizen naar een land waar je de taal niet kent. Je kan het land wel in. Maar, zonder dat je de taal spreekt is alles wat daar tegen je gezegd wordt, lees of hoort waardeloos. De manier hoe de informatie wordt opgeslagen – en ontcijferd – is wat blockchain protocol wordt genoemd. 

Je kan je voorstellen dat hierdoor gevoelige informatie minder snel uitlekt. Grote bedrijven met miljoenen klanten zijn als de dood dat hun klantgegevens op straat komen te liggen. Er wordt regelmatig gesproken over een datalek. Blockchain kan deze informatie beschermen. 

Ook voor particulieren zijn er toepassingen. Denk bijvoorbeeld de gezondheidszorg met het het elektronisch patiëntendossier, een corona-paspoort, of je financiële gegevens. 

Blockchain in de logistiek

Een andere interessante toepassing ligt in de logistiek. Dit is een typische keten sector. Een product wordt gemaakt op locatie A. Vanuit die locatie moet het vervoerd worden naar locatie B. Soms is deze afstand slechts enkele kilometers. Maar vaker gaat dit over landsgrenzen heen en regelmatig ook de hele wereld rond. 

Hoe weet je dat het product dat je koopt ook daadwerkelijk vanuit locatie A afkomstig is? Doordat alle transacties in de blockchain worden vastgelegd kan uiteengezet worden wat de herkomst is van een product, het pad dat het heeft gevolgd om tot locatie B te komen én welke partijen hier allemaal bij betrokken waren. Op deze manier kunnen producten die maatschappelijk verantwoord geproduceerd worden – bijvoorbeeld Tony Chocolonely’s – aantonen dat dit ook echt gebeurd.

Andere belangrijke toepassingen in de logistiek zijn aanwezig bij de bedrijven die in de sector opereren. Zo kunnen goederen die tijdelijk opgeslagen worden vastgelegd worden in de blockchain. Hierdoor is het eenvoudig mogelijk om voorraden duidelijk in kaart te hebben. Dit beperkt de kans op diefstal, fraud én foutief voorraad beheer. 

Eigendom en transacties aantonen met blockchain

Veruit de belangrijkste toepassing is het aantonen van bezit. Doordat transacties in de blockchain worden vastgelegd kan eenvoudig worden gekeken naar transacties uit het verleden. Zo is bij een dispuut tussen twee partijen direct inzichtelijk wat de situatie is. We beschreven dit al eerder in het voorbeeld van blockchain aan het begin in dit artikel.

Blockchain kan in zekere zin gezien worden als een digitale notaris. Afspraken worden vastgelegd. Die afspraken kunnen voor iedereen of een beperkte groep mensen inzichtelijk zijn. Afspraken die nu worden vastgelegd door middel van een notaris kunnen straks volledig afgehandeld worden in de blockchain. Denk bijvoorbeeld aan het kopen of verkopen van een huis, afspraken in een samenlevingscontract of echtscheidingsconvenant en het gedeelde eigendom van een onderneming. 

De reden dat dit zo goed werkt is dat iets dat wordt vastgelegd in de blockchain niet meer verwijderd kan worden. Alle afspraken zijn altijd inzichtelijk. Fraude wordt hierdoor haast onmogelijk. 

Uitvoering van smart contracts

Maar de schoonheid van blockchain zit met name in iets dat smart contracts worden genoemd. Wat dat zijn? Dat zijn contracten die zichzelf uitvoeren. Ook dit zullen we uitleggen aan de hand van een voorbeeld. 

Stel je hebt een bedrijf. En wil een nieuwe website laten bouwen. Hiervoor heb je een designer gevraagd om met een ontwerp te komen. Nadat je met de designer een afspraak hebt gemaakt leg je dit vast in een smart contract. Hierin staat wat er opgeleverd moet worden en welke (financiële) transactie hier tegenover staat. Samen heb je afgesproken dat er een aantal fases zijn voor feedback en dat na iedere fase automatisch betaald wordt. In een smart contract kan dan vastgelegd zijn dat er drie fases van een project zijn en hier drie betalingen bij horen. De laatste betaling vindt plaats na de afronding van de derde fase. Wordt in de laatste fase uiteindelijk niet het design opgeleverd dan worden de betalingen – die gereserveerd zijn – teruggedraaid. 

Misschien herken je eigenschappen die nu aan een creditcard of een contract verbonden zijn. Door smart contracts worden afspraken die gemaakt zijn makkelijker nageleefd. Zo kan bij online bestellingen vastgelegd worden dat geld gereserveerd blijft totdat je een product fysiek hebt ontvangen. Blijft de levering uit? Dan de betaling ook.

Toekomst van blockchain

In dit artikel zijn een aantal voorbeelden van blockchain uitgelegd. De komende jaren zal de toepassing van blockchain en de adoptie van cryptocurrency alleen maar verder toenemen. In nagenoeg alle sectoren wordt gekeken naar de toepassing van blockchain. In sectoren waar vertrouwen, voorraden en de veiligheid van informatie cruciaal is zal blockchain grote impact hebben. 

Hopelijk heb je een beter beeld gekregen van de toepassing van blockchain en hoe dit onze toekomst vorm gaat geven. Maar wil je voor die tijd aan de slag met blockchain? Vergelijk dan eenvoudig aanbieders van bitcoin en andere cryptocurrencies en wordt onderdeel van de revolutie 😉